بی اختیاری ادرار

بی اختیاری ادرار

عدم توانایی مثانه در نگه داری ادرار، بی اختیاری ادرار نامیده می شود که اغلب با افزایش سن پدیدار خواهد شد. این وضعیت ممکن است با ترشح ادرار هنگام سرفه و عطسه، و یا دفع ادرار ناگهانی همراه باشد. در صورتی که این حالت، انجام فعالیت های روزانه شما را مختل کرد، بدون شک به پزشک متخصص مراجعه کنید.

دکتر مجید صفوی متخصص اورولوژی ، کلیه و مجاری ادراری است شما عزیزان می توانید جهت برقراری تماس با شماره های زیر تماس حاصل فرمایید.

  • 88190794 – 55737195

در بیشتر موارد، بی اختیاری ادرار زمانی اتفاق می افتد که عضلات یا بیش از حد ضعیف می شوند و یا فعالیت بیشتری دارند. در صورتی که عضلات این ناحیه ضعیف شوند، بی اختیاری ادرار با عطسه و یا سرفه اتفاق می افتد. این حالت اصطلاحا بی اختیاری استرسی نامیده می شود.  در صورتی که عضلات فعال شوند، فرد سریعا بایستی ادرار کند، که این حالت اصطلاحا بی اختیاری اضطراری و یا مثانه پرکار نامیده می شود. دلایل دیگری از قبیل مشکلات مربوط به پروستات و یا آسیب های عصبی نیز می توانند باعث بی اختیاری ادرار شوند.

کنترل عضلات مثانه و عضلات کف لگن و تمرینات کگل، به پیشگیری و یا کاهش علائم بی اختیاری ادرار کمک می کنند.

عمل جراحی تعبیه دریچه ادراری دو قسمتی پیشرفته اولین بار در ایران توسط دکتر مجید صفوی . سابقا از دریچه های سه قسمتی قدیمی استفاده می شد که کارایی کمتر و عوارض بیشتر داشتند

عمل جراحی تعبیه دریچه ادراری دو قسمتی پیشرفته اولین بار در ایران توسط دکتر مجید صفوی . سابقا از دریچه های سه قسمتی قدیمی استفاده می شد که کارایی کمتر و عوارض بیشتر داشتند

دستگاه ادراری چیست و چگونه کار می کند؟

دستگاه ادراری از آب و مایعات اضافی تشکیل شده است و سیستمی است برای تخلیه ادرار. به هنگام ادرار، تمامی اجزای این سیستم با هم کار می کنند.

کلیه ها. کلیه ها اعضای لوبیایی شکلی هستند که در دو سمت بدن، کنار ستون فقرات قرار گرفته اند. کار و فعالیت کلیه ها تحت کنترل ما نمی باشد و به صورت خودکار به کار خود ادامه می دهند.

حالب یا پیشابراه. پیشابراه، لوله ظریفی است که ادرار را از سمت کلیه ها به مثانه می فرستد.

مثانه. مثانه که در لگن ما بین استخوان لگن واقع شده است، عضوی است عضلانی، و بالونی شکل که با ورود ادرار به آن منبسط می شود. یک فرد بالغ قادر به کنترل فعالیت مثانه خود می باشد. مثانه ادرار را تا زمانی که فرد قادر به تخلیه ادرار باشد، در خود نگه می دارد. تعداد دفعات تخلیه مثانه و ادرار کردن، به میزان تولید ادرار توسط کلیه ها بستگی دارد. به محض این که مثانه پر شود، سیگنال های تخلیه ادرار به سمت مغز ارسال می شود.

انواع بی اختیاری ادرار

بسیاری از افراد تجربه ترشح مقداری ادرار را در طول زندگی خود داشته اند. اما میزان ترشح در برخی افراد شدید تر و به گونه ای می باشد که مثانه بایستی سریعا تخلیه شود. انواع بی اختیاری ادرار عبارت است از:

  • بی اختیاری استرسی. این نوع بی اختیاری عمدتا در زنان و در مواقعی مانند عطسه، سرفه، خنده و در اثر وارد آمدن فشار به مثانه اتفاق می افتد.
  • بی اختیاری اضطراری. در این حالت، فرد نیاز شدیدی به ادرار کردن دارد، و عمدتا در سنین میان سالی شایع می باشد. این نوع بی اختیاری به دلیل شرایطی از قبیل عفونت، اختلالات عصبی و یا دیابت ویا تغییرات بافت مثانه و بیش فعالی مثانه اتفاق می افتد.
  • بی اختیاری سرریزی ادرار : بعلت عدم توانایی دفع ادرار مثانه بیش از اندازهپر شده و در نهایت سرریز ادرار اتفاق می افتد این نوع بیشتر در مردان  و بعلت بیماری های پروستات اتفاق می افتد ولی در خانمها هم گاهی دیده می شود
  • بی اختیاری عملکردی. در این نوع بی اختیاری، هیچ گونه اختلالی در دستگاه ادراری وجود ندارد، بلکه بنا به دلایلی مانند دیابت، سکته مغزی، ام اس و یا آسیب های عصبی اتفاق می افتد

برخی افراد از در میان گذاشتن مشکل خود با پزشک خجالت می کشند. اما گاهی بی اختیاری به حدی شدید می شود، که انجام کارها را برای فرد دشوار می سازد، درمان نیز بایستی انجام شود، زیرا:

  • ممکن است بی اختیاری دلایل پزشکی خاصی داشته باشد
  • احتمال زمین خوردن افراد مسن هنگام ادرار کردن وجود دارد

علت بی اختیاری ادرار

بی اختیاری ادرار، بیماری نیست، بلکه یک نشانه است. نشانه ای از یک بیماری و یا اختلال عصبی و پزشکی، و یا مشکلات فیزیکی.

بی اختیاری ادرار موقتی

گاهی اوقات مصرف زیاد مایعات، و یا مصرف برخی داروها، باعث تحریک مثانه و افرایش حجم ادرار می شوند. الکل، کافئین، شکلات، غذاهای تند و فلفلی، مصرف داروهای قلب و فشار خون، مصرف داروهای شل کننده عضلات، مصرف بیش از حد ویتامین C، از جمله مواردی هستند که حجم ادرار را افزایش می دهند.

بی اختیاری می تواند ناشی از برخی شرایط پزشکی باشد، از جمله:

  • عفونت ها. عفونت یکی از دلایل بی اختیاری اضطراری می باشد
  • یبوست. رکتوم، در نزدیکی مثانه قرار دارد و اعصاب بسیاری از این قسمت عبور می کند. عبور سخت مدفوع از این ناحیه و یبوست های طولاتی مدت، می تواند یکی از دلایل افزایش حجم ادرار باشد که گاهی منجر به بی اختیاری نیز می شود
بی اختیاری ادرار

بی اختیاری ادرار

بی اختیاری ادرار مزمن

برخی شرایط باعث بی اختیاری طولانی و مزمن می شوند، از قبیل:

  • بارداری. تغییرات هورمونی و افزایش وزن جنین می تواند منجر به بی اختیاری استرسی شود.
  • زایمان. زایمان باعث ضعیف شدن عضلات و ماهیچه های واژن می شود، در نتیجه، اعصاب و بافت های مثانه نیز آسیب می بینند و منجر به افتادگی لگن نیز می شود. با افتادگی لگن، مثانه، رحم و رکتوم به سمت پایین حرکت می کنند و بی اختیاری ادرار اتفاق می افتد.
  • تاثیرات افزایش سن. به مرور زمان و با افزایش سن، ظرفیت مثانه در نگه داری ادرار کاهش می یابد.
  • یائسگی. بعد از یائسگی، تولید استروژن نیز کم می شود، این هورمون به سالم ماندن مثانه و پیشابراه کمک می کند.
  • هیسترکتومی یا در آوردن رحم. که باعث آسیب عضلات کف لگن و بی اختیاری ادرار می شود.
  • بزرگی پروستات در مردان که اصطلاحا هایپرپلازی پروستات نیز نامیده می شود، ممکن است باعث انسداد مزمن ادرار شده ودر نهایت با سرریز شدن ادرار بصورت بی اختیاری خود را نشان دهد.
  • سرطان پروستات. در این سرطان، جریان طبیعی ادرار ممکن است قطع  شود، ممکن است ترشح ادرار و بی اختیاری نیز اتفاق بیفتد.
  • اختلالات نورولوژیک و عصبی، مانند بیماری پارکینسون، سکته و آسیب های مغزی، و یا آسیب ستون فقرات باعث آسیب عضلات کنترل کننده مثانه و در نهایت، بی اختیاری ادرار می شوند.

مواردی مانند جنسیت، افزایش سن، چاقی و اضافه وزن، سیگار کشیدن سابقه خانوادگی و یا سایر بیماری ها، از جمله عواملی هستند که احتمال ابتلا به بی اختیاری ادرار را افزایش می دهند.

بی اختیاری ادرار چه عوارض و مشکلاتی را به همراه دارد؟

  • مشکلات پوستی، جوش، زخم و اسکارهای پوستی
  • عفونت دستگاه ادراری
  • مختل کردن زندگی شخصی فرد

راه قطعی برای پیشگیری از بی اختیاری وجود ندارد. با این حال، رعایت یک سری موارد و اقدامات، احتمال ابتلا به بی اختیاری ادرار را کاهش می دهند، از جمله:

  • داشتن وزن متناسب
  • انجام تمرینات عضلات لگنی
  • محدود کردن مصرف کافئین، الکل و غذاهای اسیدی
  • مصرف بیشتر فیبر، جهت پیشگیری از یبوست و بی اختیاری
  • ترک سیگار

تشخیص بی اختیاری ادرار

تشخیص نوع بی اختیاری و علائم آن بسیار اهمیت دارد، زیرا که درمان مناسب نیز برای فرد در نظر گرفته می شود. پزشک، ابتدا به بررسی سابقه پزشکی بیمار و ارزیابی بالینی- پزشکی می پردازد. سپس، آزمایشات زیر را نیز برای بیمار تجویز می کند:

  • آزمایش ادرار. جهت بررسی عفونت و یا سایر اختلالات دستگاه ادراری
  • ثبت میزان مایع مصرفی، تعداد دفعات ادرار و حجم ادرار
  • آزمایش استرس مثانه که به بررسی بی اختیاری ناشی از فشار کمک می کند
  • سیستومتری که فشار مثانه را بررسی می کند

درمان بی اختیاری ادرار

مهمترین نکته در درمان بی اختیاری ادرار کشف نوع و علت بی اختیاری است

جهت درمان، ابتدا روش هایی که تهاجم کمتری دارند، برای فرد در نظر گرفته می شوند. برخی اقدامات درمانی عبارتند از:

  • از فرد خواسته می شود تا کمی (به مدت 10 دقیقه) ادرار خود را نگه دارد. هدف از این کار، افزایش فاصله و زمان میان هر بار ادرار کردن می باشد.
  • تخلیه ادرار به طور کامل
  • بهتر است فرد هر چند ساعت یک بار ادرار کند، تا این که به مرحله اضطرار برسد و توالت برود
  • کنترل میزان مصرف آب و مایعات

تمرینات عضلات کف لگن

این قبیل تمرینات، به استحکام و تقویت عضلات و ماهیچه های این ناحیه و هم چنین پیشگیری از بی اختیاری ادرار کمک می کند. این تمرینات که با نام کلی تمرینات کگل شناخته می شوند، در درمان بی اختیاری استرسی و اضطرابی موثر هستند.

جهت انجام این تمرین، فرض کنید که می خواهید ادرار خود را نگه دارید:

ابتدا عضلات و ماهیچه های خود را برای چند ثانیه، تنگ و منقبض کنید و سپس رها کنید. این کار را چندین بار در روز تکرار کنید. نحوه صحیح انجام این تمرین را از پزشک خود بخواهید.

درمان دارویی

داروهایی مانند مسدود کننده های آلفا که با شل کردن عضلات و ماهیچه های گردن مثانه، باعث می شوند تا شما راحت تر ادرار کنید.

استروژن های موضعی که به صورت کرم های واژنی نیز وجود دارند، به جوانسازی بافت واژن کمک می کنند. مصرف قرص های استروژن در درمان بی اختیاری ادرار توصیه نمی شود.

دستگاه های پزشکی

پساری. پساری حلقه ای است که در داخل واژن قرار می گیرد. این دستگاه در افرادی که به دلیل افتادگی رحم و یا لگن، دچار بی اختیاری شده اند،و به هر علتی امکان درمانهای ترمیمی برای انها نیست می تواند موثر می باشد.

درمان جراحی با اسلینگ

این روش قطعی ترین روش درمان نوعی از بی اختیاری است که با سرفه و خنده یا فعالیت اتفاق می افتد

این درمان با استفاده از مشهای نواری مصنوعی برای تعبیه در زیرمجرای ادرار برای حمایت مجرا استفاده می شود در این روش، پیشابراه بسته نگه داشته می شود، تا از ادرار ناگهانی به خصوص هنگام سرفه و یا عطسه پیشگیری شود. برخی اهداف جراحی عبارتند از:

  • ترمیم ماهیچه های لگن که ضعیف شده اند
  • بزرگ کردن مثانه تا حجم بیشتری از ادرار را در خود جای دهد

تزریقات داخل یااطراف مجرا

از ژلهای مصنوعی و یا اخیرا از سلولهای بنیادی و چربی در بعضی بیماران خاص میتوان استفاده کرد که تکنیک خاصی از آن در ایران توسط اینجانب (دکتر مجید صفوی )ابداع و ثبت گردیده است

تزریق داخل مثانه

برای بیماران با بی اختیاری فوریتی که به درمانهای دارویی پاسخ نمی دهند استفاده می شود

تعبیه دریچه مصنوعی ادرار

در بیماران و بخصوص مردان با نقص یا اسیب کامل دریچه مجرای ادرار که بی اختیاری کامل دارند استفاده می شود جدیدترین و پیشرفته ترین نوع این دریچه ها اولین بار در ایران اخیراتوسط اینجانب (دکتر مجید صفوی) تعبیه شد سابقا از دریچه های مصنوعی مدل سه قسمتی استفاده می شد که عوارض نسبتا زیادی داشت

 برخی خدمات دکتر مجید صفوی متخصص اورولوژی عبارتند از :

سرطان مثانه

سرطان پروستات

 نازایی در مردان

سرطان کلیه

راههای ارتباطی :

  • ایران ،تهران ، میدان ونک ، خیابان گاندی ، خیابان 25 ، پلاک 12 ، طبقه 2
  • 88190794 – 55737195
  • پیج اینستاگرام

پاسخ

4 × پنج =