سرطان پروستات زمانی ایجاد می شود که سلول‌های غده پروستات شروع به رشد بی حد و حصر کنند.   پروستات غده‌ای است که تنها در مردان یافت می شود.   و بخشی از محتویات تشکیل دهنده‌‌ی  مایع منی را تولید میکند. 

پروستات زیر مثانه و در طرف راست روده است. اندازه پروستات با سن تغییر می کند.   در مردان جوان، به  اندازه یک گردو است، اما در مردان مسن می تواند بسیار بزرگتر باشد. 

درست در پشت پروستات، غددی قرار دارند که به انها  کیسه منی گفته میشود که بیشترین مایع اسپرم را تشکیل می دهد.    (مایع مترشح از کیسه منی ۶۰٪ مایع منی را تشکیل می‌دهد)

مجرای ادراری یا پیشاب‌ راه، لوله‌ای است که از طریق آلت تناسلی ادرار و منی را از بدن خارج میکند.   این مجاری از مرکز پروستات عبور می کنند. 

انواع سرطان پروستات

• تقریبا تمام سرطانهای پروستات آدنوکارسینوم (تومور بدخیم) هستند.   
• انواع دیگر سرطان پروستات عبارتند از:
  •  سارکوم
  • سرطان سلول‌های کوچک 
  • تومورهای نورواندوکرین (به غیر از کارسینوماهای سلول کوچک)
  • کارسینوماهای سلول ترانزیشنال

انواع سرطان پروستاتی که در بالا نام بردیم، نادر هستند.   اگر سرطان پروستات دارید، احتمالا از نوع آدنوکارسینوم باشد. 

برخی از سرطان‌های پروستات، رشد و گسترش سریعی دارند یا به عبارت دیگر تهاجمی هستند، اما بیشتر انها به آرامی رشد می کنند (غیر تهاجمی).   در واقع، مطالعات کالبد شکافی نشان می دهد که بسیاری از مردان مسن (و حتی برخی از مردان جوان) که به دلایل دیگری جان خود را از دست داده‌اند، علاوه بر آن دچار سرطان پروستات هم بوده‌اند که در طول زندگی آنها کاملا بی تاثیر بوده است.   بنابراین در بسیاری از موارد نه تنها خود بیمار بلکه پزشک معالج هم از وجود سرطان پروستات در بیمار بی خبر بوده‌اند. 

آمار کلیدی سرطان پروستات

شیوع سرطان پروستات چقدر است؟

سرطان پروستات یکی از شایعترین سرطان‌های مردان در دنیا است.   ۱۵% از کل سرطان های تشخیص داده شده در دنیا را سرطان پروستات تشکیل داده است.   در ایران از هر  ۱۰۰ مرد ۳ نفر به سرطان پروستات مبتلا خواهند شد

خطر ابتلا به سرطان پروستات:

سرطان پروستات عمدتا در مردان مسن شکل می گیرد.    معمولا خطر ابتلا تا قبل از ۴۰ سالگی نادر است.   سن متوسط در زمان تشخیص حدود ۶۶ سال میباشد. 

آیا سرطان پروستات کشنده است؟

سرطان پروستات در مردان، دومین علت مرگ و میر ناشی از سرطان است.    معمولا از هر ۴۱ نفر یک نفر بر اثر سرطان پروستات جان خود را از دست میدهد. 

اگرچه سرطان پروستات می تواند یک بیماری جدی باشد، اما اکثر مردان مبتلا به سرطان پروستات بر اثر این سرطان از بین نمیروند.    به عنوان نمونه طبق آماری در کشور آمریکا، بیش از ۲.۹ میلیون مرد مبتلا به سرطان پروستات، به زندگی خود ادامه می‌دهند. 

• وقتی بیمار زود تشخیص داده شود نتیجه عالی خواهد بود.
• احتمال علاج قطعی در مردانی که سرطان پروستات دارند و PSA آنها ۱۰ng/ml است کمتر می باشد.
• احتمال بقای ۱۰ ساله در بیماری موضعی حتی بدون درمان ۸۵% است .
• میزان معالجه قطعی با جراحی در بیمارانی که در مراحل اولیه هستند بیش از ۹۰ % است.
• اکثر عوارض به علت گسترش تومور از طریق متاستاز یا پیشرفت موضعی نئوپلاسم هستند ( مثلاً کاهش وزن ، کم خونی ،شکستگیهای پاتولوژیک ، نارسایی کلیه ، انسداد خروج مثانه ، هماچوری ).
• عوارض درمان عبارتند از : عفونت پس از عمل ، اختلال عملکرد نعوظی ، بی اختیاری ، انزال رو به عقب و پروکتیت ناشی از پرتوتابی .
• امید به زندگی در بیماران مبتلا به بیماری متاستاتیک (پیشرفته) به طور متوسط ۲ تا ۵ سال است .

پیشگیری از سرطان پروستات

آیا می توان از سرطان پروستات جلوگیری کرد؟

راه مطمئنی برای جلوگیری از سرطان پروستات وجود ندارد. بسیاری از عوامل خطر مانند سن، نژاد و سابقه خانوادگی نمی توانند کنترل شوند. اما میتوانید بعضی کارها را برای کاهش خطر ابتلا به سرطان پروستات انجام دهید. بعضی از این عوامل قابل کنترل، شامل وزن بدن، فعالیت بدنی و رژیم غذایی هستند. 

اثرات وزن بدن، فعالیت بدنی و رژیم غذایی بر کاهش خطر ابتلا به سرطان پروستات به طور دقیق معلوم نیست، اما با رعایت این موارد میتوانید ریسک ابتلا به این بیماری را کاهش دهید، مانند:

• خوردن حداقل دو و نیم فنجان از انواع مختلف سبزیجات و میوه در هر روز 
• فعالیت جسمی
• باقی ماندن در وزن نرمال و سالم

ویتامین، مواد معدنی و مکمل‌های دیگر:

برخی از مطالعات قبلی نشان می دهد که مصرف بعضی ویتامین‌ها یا مواد معدنی مانند ویتامین E یا سلنیوم ممکن است خطر ابتلا به سرطان پروستات را کاهش دهد.  اما در یک تحقیق بزرگتر، هیچ یک از این دو ویتامین E و سلنیوم خطر ابتلا به سرطان پروستات را پایین نیاوردند. 

در حال حاضر مطالعات متعددی در مورد اثرات احتمالی پروتئین سویا (به نام ایزوفلاوون) در کاهش خطر ابتلا به سرطان پروستات به چشم می خورد.اما  نتایج این مطالعات هنوز در دسترس نیستند. 

هر مکملی، هم پتانسیل خطر افرینی دارد و هم یک سری مزایا. بنابراین نمیتوان به صورت قطعی گفت مصرف مکمل ها باعث کاهش یا افزایش خطر ابتلا به بیماری میشود. پس قبل از شروع مصرف ویتامین‌ها یا مکمل‌های دیگر، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید. 

داروها

برخی از داروها ممکن است به کاهش خطر ابتلا به سرطان پروستات کمک کنند. 

مهارکننده‌های ۵-آلفا ردوکتاز یا داروهای فیناستراید (Proscar) و دوتاستراید (Avodart) مورد مطالعه قرار گرفته‌اند تا ببینند آیا این داروها می توانند خطر ابتلا به سرطان پروستات را کاهش دهند یا نه. اما مشخص نیست که ایا مزایای این داروها از خطرشان برای مردان بیشتر است یا برعکس. با این حال، مردانی که می خواهند بیشتر در مورد این داروها بدانند، باید با پزشک  خود مشورت کنند.   این داروها در حال حاضر برای درمان هیپرپلازی خوش خیم پروستات (BPH)، که یک  نوع رشد غیر سرطانی پروستات میباشد استفاده می شوند. 

آسپرین:

برخی تحقیقات نشان می دهد مردانی که به طور روزانه آسپرین مصرف میکنند ریسک ابتلا به سرطان پروستات در انها کمتر است. اما تحقیقات بیشتری لازم است تا ثابت شود که مزایای احتمالی اسپرین از خطر آن مانند افزایش خطر خونریزی بیشتر است. 

داروهای دیگر

داروهای دیگر و مکمل‌های غذایی که ممکن است به کاهش خطر ابتلا به سرطان پروستات کمک کنند، در حال حاضر در آزمایشات بالینی مورد آزمایش قرار گرفته‌اند. اما تا کنون میزان اثر بخشی هیچ کدام به اثبات نرسیده است. 

تشخیص زودهنگام سرطان پروستات

سرطان پروستات شایع ترین سرطان در مردان است (البته بدون در نظر گرفتن امار بیماران مبتلا به سرطان پوست).  همچنین یکی از دلایل اصلی مرگ و میر (مرگ بر اثر سرطان) در میان مردان است. 

بسیاری از عوامل خطر سرطان پروستات مانند سن، نژاد و  تاریخچه‌‌ی خانوادگی قابل کنترل نیستند. اما بعضی کارها را میتوان انجام داد تا خطر ابتلا به سرطان پروستات کاهش پیدا کند. 

سرطان پروستات اغلب می تواند خیلی زود با استفاده از یک آزمایش ساده خون تشخیص داده شود، اما مهم است به دلیل مشخص نبودن مزایا و معایب این ازمایش، قبل از تصمیم گیری، با یک متخصص در مورد  انجام یا عدم انجام آن و خطرات و مزایای احتمالی غربالگری سرطان پروستات مشورت کنید. 

علائم و نشانه‌های سرطان پروستات:

سرطان پروستات  در مراحل  اولیه به دلایل معمول علائم خاصی ندارد ولی سطوح پیشرفته تر این سرطان گاهی باعث بروز علائمی میشود.  مانند:

• مشکلات مربوط به ادرار کردن، از جمله جریان آهسته یا ضعیف ادرار و یا نیاز به ادرار بیشتر، به خصوص در شب
• خون در ادرار یا مایع منی
• مشکلات مربوط به نعوظ، اختلال نعوظ یا  ED))
• درد در ناحیه کمر، پشت (ستون فقرات)، قفسه سینه (دنده) یا مناطق دیگری از استخوان که سرطان در ان ناحیه گسترش یافته است. 
• ضعف یا بی حسی در پاها یا حتی از دست دادن کنترل مثانه یا روده بر اثر فشار سرطان بر روی نخاع

اکثر این مشکلات احتمالا بیشتر به دلایلی غیر از سرطان پروستات ایجاد می شوند. به عنوان مثال، احتمال اینکه مشکلات مربوط به ادرار، به دلیل هیپرپلازی خوش خیم پروستات (BPH)، یا رشد غیر سرطانی پروستات ایجاد شود،  بسیار بیشتر است.   با این وجود، در صورت مشاهده هر کدام از این علائم ، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید تا علت قطعی بروز این علائم  را پیدا کرده و درمان کنید. 

عوامل خطر ابتلا به سرطان پروستات

عامل خطر هر چیزی است که بر احتمال ابتلا به بیماری مثل سرطان، اثر گذار باشد.   سرطانهای مختلف عوامل خطر متفاوتی دارند.    برخی از عوامل خطر، مانند سیگار کشیدن، قابل تغییر و جلوگیری است.    دیگر عوامل، مانند سن یا سابقه فامیلی افراد، قابل تغییر و اجتناب نیست. 

اما صرفا داشتن یک یا حتی چندین عامل خطر، به این معنی نیست که شما مبتلا به این بیماری خواهید شد.    بسیاری از افرادی که دارای یک یا چند عامل خطر هستند مبتلا به سرطان نمی‌شوند، در حالی که ممکن است افراد مبتلا به سرطانی هم باشند که هیچ عامل خطری ندارند!

محققان چندین عامل خطر را کشف کرده‌اند که ممکن است روی خطر ابتلا به سرطان پروستات را در انسان تاثیر گذار باشد. 

سن:

سرطان پروستات در مردان پایین ۴۰ سال نادر است، اما احتمال سرطان پروستات پس از ۵۰ سالگی به سرعت افزایش میابد

قومیت / نژاد

سرطان پروستات در برخی از نژادها در دنیا رایج‌تر است.   به عنوان مثال این سرطان اغلب در مردان آفریقایی-آمریکایی بیشتر از مردان نژادهای دیگر است.    دلایل این تفاوت‌های نژادی و قومی مشخص نیست. 

جغرافیا

سرطان پروستات در شمال امریکا، شمال غربی اروپا، استرالیا و جزایر کارائیب شایع است.   اما در آسیا، آفریقا، آمریکای مرکزی و آمریکای جنوبی رواج کمتری دارد. 

دلیل این اتفاق روشن نیست.   با این حال عواملی مانند تفاوت در شیوه زندگی (رژیم غذایی و غیره) میتواند تاثیر گذار باشد. 

سابقه خانوادگی

به نظر می رسد سرطان پروستات در برخی از خانواده ها شایع‌تر است.   این موضوع احتمال تاثیر وراثت یا عوامل ژنیتیکی را به عنوان عامل سرطان پروستات مطرح می‌سازد.   با این حال، اکثر سرطانهای پروستات در مردان بدون سابقه خانوادگی رخ می دهد. 

داشتن یک پدر یا برادر  مبتلا به سرطان پروستات خطر ابتلا به این بیماری در انسان را بیش از دو برابر میکند.   (ریسک ابتلا برای مردانی که یک برادر مبتلا به این بیماری دارند بالاتر از کسانی است که  پدر مبتلا دارند.  ) همچنین خطر ابتلا برای مردانی که چندین نفر از بستگانشان مبتلا هستند بیشتر است. 

تغییرات ژنیتیکی

به نظر می‌رسد برخی تغییرات ژنیتیکی ارثی احتمال ابتلا به این بیماری را فزایش دهد.   اما این عامل احتمالا برای درصد کمی از سرطان‌های پروستات تاثیرگذار باشد. 

عواملی که تاثیرشان  بر سرطان پروستات، کمتر روشن شده است

رژیم غذایی

نقش دقیق رژیم غذایی در سرطان پروستات روشن نیست، اما عوامل متعددی مورد مطالعه قرار گرفته است. 

به نظر می رسد مردانی که مبتلا به سرطان پروستات هستند کمی بیشتر، گوشت قرمز یا محصولات لبنی پرچرب مصرف می کنند.   این مردان همچنین تمایل به خوردن میوه‌ها و سبزیجات کمتری دارند.   پزشکان مطمئن نیستند که کدام یک از این عوامل مسئول افزایش خطر است. 

برخی مطالعات احتمال ارتباط مصرف کلسیم با سرطان پروستات را مطرح کرده‌اند. اما بیشتر مطالعات چنین ارتباطی را نیافته‌اند. باید توجه داشت که مصرف کلسیم برای سلامتی مهم است.

چاقی

به نظر می رسد چاقی (اضافه وزن بسیار زیاد) خطر ابتلا به سرطان پروستات را افزایش میدهد. 

برخی مطالعات نشان داده‌اند که مردان چاق ممکن است در معرض ابتلا به سرطان پروستات پیشرفته تر و هچنین خطر بیشتر مرگ بر اثر این سرطان باشند، اما همه‌‌ی  تحقیقات این موضوع را نپذیرفته‌اند. 

سیگار کشیدن

اغلب مطالعات ارتباطی بین سیگار کشیدن و سرطان پروستات را پیدا نکرده‌اند.   در برخی تحقیقات ثابت شده، سیگار کشیدن به احتمال زیاد باعث افزایش خطر مرگ بر اثر ابتلا به سرطان پروستات می باشد، اما این یافته‌ها باید توسط سایر مطالعات تأیید شود. 

قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی

شواهدی وجود دارد که نشان میدهد، آتش نشانانی که در معرض مواد شیمیایی قرار دارند ممکن است خطر ابتلا به سرطان پروستات در انها بیشتر باشد. 

عفونت‌های منتقل شده از راه جنسی

محققان برای بررسی اینکه آیا عفونتهای جنسی (مانند گونوره یا کلامیدیا) ممکن است خطر ابتلا به سرطان پروستات را افزایش دهند، پژوهش کرده‌اند. زیرا عفونتهای جنس ممکن است منجر به التهاب پروستات شوند.   تا کنون، مطالعات به طور قطع مورد قبول واقع نشده‌اند و هیچ نتیجه گیری دقیقی در دست نیست. 

وازکتومی

برخی مطالعات نشان داده‌اند که مردان مبتلا به وازکتومی (جراحی جزئی برای ناباروری مردان) دارای خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان پروستات هستند، اما مطالعات دیگر این نتیجه را به دست نیاورده‌اند. 

علت سرطان پروستات چیست؟

محققان دقیقا نمی دانند که علت سرطان پروستات چیست.   اما آنها برخی از عوامل موثر در بروز این بیماری را پیدا کرده‌اند و در حال تلاش برای یافتن این مساله هستند که چطور این عوامل باعث ایجاد سرطان پروستات می شوند؟

در مراحل اولیه، سرطان پروستات ناشی از تغییرات در DNA یک سلول طبیعی پروستات است.   DNA  درون سلول است و از ژن‌ تشکیل میشود.   ژن‌ها کنترل نحوه عملکرد سلول‌ها را بر عهده دارند.   ما معمولا شبیه پدر و مادرمان میشویم ؛ چرا که آنها منبع DNA ما هستند.   اما DNA از یک شباهت ظاهری ساده تاثیر بیشتری دارد. 

برخی از ژن‌ها، زمانی که سلول‌های ما رشد می کنند کنترل می شوند، به این شکل که پس از آنکه این ژن ها به سلول‌های جدید تقسیم شوند، می میرند. در مقابل، به برخی از ژن هایی که به سلول‌ها کمک می کنند رشد کنند، تقسیم شده و زنده بمانند، آنکوژن میگویند. 

ژن هایی که به طور معمول رشد سلولی را تحت کنترل دارند، ، ژن‌های سرکوب کننده تومور نامیده می شوند.  این ژن ها اشتباهات در DNA را برطرف می کنند و یا اینکه باعث می شوند سلول‌ها در زمان مناسب از بین بروند.

سرطان می تواند ناشی از تغییرات DNA (موتاسیون ها) باشد که به نوبه خود سبب فعال شدن آنکوژن‌ها شده یا ژن‌های سرکوب کننده تومور را غیر فعال میکند. 

تغییرات DNA هم می تواند از یک والد به ارث برسد و هم می تواند در طول عمر فرد بدست آید. 

جهش‌های ژنی به ارث رسیده:

برخی از جهش‌های ژنی، نسل به نسل منتقل میشوند، برخی دیگر بدون تاثیر وراثت در انتقال آنها، میتوانند در تمام سلول‌های بدن خود به خود ایجاد شوند.  تغییرات ژنتیکی مستلزم ۵ تا ۱۰ درصد موارد ابتلا به سرطان پروستات است. سرطان ناشی از ژن‌های ارثی را، سرطان ارثی مینامند. در زیر به چند ژن جهش یافته ی به ارث برده شده که منجر به سرطان پروستات ارثی شده‌اند، اشاره کرده ایم:

RNASEL (قبلا HPC1 ): عملکرد طبیعی این ژن سرکوب کننده تومور، کمک به مرگ سلول هایی می باشد که دچار اشتباهات ژنی هستند.   جهش‌های ارثی در این ژن ممکن است سلول‌های غیر طبیعی را طولانی تر از حد معمول زنده نگه دارند، که می تواند منجر به افزایش خطر ابتلا به سرطان پروستات شود. 

BRCA1  و BRCA2 : این ژن‌های سرکوب کننده تومور به طور معمول برای اصلاح اشتباهات در DNA سلول کمک می کنند (یا باعث می شود که سلول در صورت اشتباه از بین برود).   جهش‌های ارثی در این ژن‌ها باعث ایجاد سرطان پستان و تخمدان در زنان می شوند.   اما در مورد سرطان پروستات موضوع کمی متفاوت است به نحوی که مشاهده شده که درصد کمتری از این سرطان‌ تحت تاثیر تغییرات در این نوع به خصوص ژن‌ها به ویژه BRCA2) ) میباشد. 

جهش‌های ژنی اکتسابی:

برخی جهش‌های ژن در طول زندگی انسان اتفاق می افتد و به فرزندان منتقل نمی شود. به نظر می رسد که اکثر جهش‌های ژنی مربوط به سرطان پروستات بیشتر از انکه به ارث برده شوند، در طول زندگی انسان ایجاد میشوند. 

هر بار که یک سلول، آماده تقسیم به ۲ سلول جدید میشود، باید DNA خود را کپی کند.   این فرآیند همیشه کامل نیست و گاهی اوقات اشتباهاتی هم رخ می دهد و DNA ناقص را به سلول جدید منتقل میکند. روشن نیست که چقدر این تغییرات DNA ممکن است رخدادهای تصادفی باشند، و یا اینکه چگونه اغلب آنها از عوامل دیگر (مانند رژیم غذایی، سطح هورمون و غیره) تحت تاثیر قرار می گیرند. اما میتوان گفت، به طور کلی، سلول‌های پروستات نسبت به سایر سلولهای بدن سریع تر رشد می کنند و تقسیم می شوند، بنابراین شانس بیشتری در آنها برای جهش وجود دارد.   در نتیجه، هر چیزی که این پروسه رشد و تقسیم سلولی را تسریع کند احتمال ابتلا به سرطان پروستات را افزایش می دهد. 

به عنوان مثال، آندروژن‌ها (هورمون‌های مردانه)، مانند تستوسترون، باعث افزایش رشد سلول‌های پروستات می‌شوند. بنابراین ممکن است  داشتن سطوح بالاتری از آندروژن‌ها در بعضی از مردان خطر ابتلا به سرطان پروستات را افزایش دهد. 

قرار گرفتن در معرض اشعه یا مواد شیمیایی سرطان زا می تواند جهش‌های DNA  را در بسیاری از اندام‌ها ایجاد کند، اما باز هم ثابت نشده است که این عوامل دلیل اصلی جهش درDNA  سلول‌های پروستات باشد. 

تشخیص سرطان پروستات

سرطان پروستات در مراحل اولیه علامت خاصی ندارد و در معاینه پروستات توسط پزشک و با چک میزان PSA خون در افراد بالای ۵۰ سال شک تغییرات سرطانی در پروستات برای پزشک وجود خواهد آمد و در صورتی که شک به سرطان پروستات ایجاد شود با بررسی های بعدی و نمونه برداری پروستات احتمال وجود سرطان درپروستات به تشخیص خواهد رسید .

حفظ اعصاب و عروق آلت تناسلی در عمل جراحی سرطان پروستات . با تکنیک دقیق عمل جراحی امکان حفظ این اجزا وجود دارد و باعث حفظ توانایی جنسی میشود

 

مشخص شدن تغییرات سرطانی در افراد

چکاپ های دوره ای برای افراد بالای ۵۰ سال توصیه می شود که فواصل بین این چکاپ های دوره ای بر اساس شرح حالی است که از فرد گرفته می شود و معاینه و میزان اولیه PSA اون فرد مشخص خواهد شد که به چه فواصلی زمانی لازم است فرد چکاپ های خودش را انجام دهد که ما بتوانیم به موقع تشخیص سرطان پروستات برای فرد انجام دهیم .

نکته ی مهم

• سرطان پروستات چهارمین سرطان شایع در ایران با بروز ۱۸ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر در هرسال می باشد و هشتمین علت مهم مرگ ناشی از سرطان در ایران است .
• سرطان پروستات موضوعی است که درباره آن خیلی اختلاف نظر وجود دارد و علت آن عمدتاً بحث در مورد موثر بودن غربالگری است :در حالی که تعداد زیادی از مردان گرفتار سرطان پروستات می شوند ، تعداد کمی از آن ها دچار مرگ و میر یا مورییدیته مستقیم ناشی از آن خواهند شد ، متاسفانه ما نمی توانیم معین کنیم کدام یک از این مردان با بیماریشان بدون هیچ مشکلی زندگی خواهند کرد و کدام یک علامت دار می شوند یا از نتایج سوء بیماریشان رنج خواهند برد ، به علاوه درمان های مربوط نیز ممکن است مرگ و میر و عوارض قابل توجهی از قبیل عدم نعوظ ، بی اختیاری ادرار و عفونت به دنبال داشته باشد . 

ارزیابی تشخیصی

• در گذشته اکثر موارد به طور اتفاقی در معاینه راست روده یا بررسی بافت پروستات به دنبال انجام روش TURP کشف می شدند .
• امروزه اکثر موارد به وسیله غربالگری PSA کشف می شوند.

در مورد غربالگری اختلاف نظر وجود دارد زیرا هیچ گونه مدرک قطعی که نشان از بهبود پی آمد بیماری داشته باشد وجود ندارد.

• سونوگرافی پروستات از طریق راست روده همراه با بیوپسی هدایت شده از پروستات تشخیصی است ( سونوگرافی به تنهایی مفید نیست ).
• ممکن است ارزیابی بیمار از نظر متاستاز لازم باشد که این موضوع بستگی به سطح PSA ، درجه تومور و مرحله تومور دارد این ارزیابی شامل اسکن استخوان ، اسکن CT از شکم و لگن و اسکن پروستاسینت (آنتی بادی های نشان دار بر علیه آنتی ژن غشایی اختصادی برای پروستات ) است .
• سرطان پروستات بر اساس سامانه درجه بندی گلیسون درجه بندی می شود .این سامانه درجه ای را برای ۲ منطقه ی سرطانی که در نمونه های بافتی از همه بزرگ ترند تعیین می کند.

 

درمان و مدیریت بیماری سرطان پروستات

• برای بیماران موضعی چهار گزینه بالقوه شفابخش وجود دارد : پروستاتکتومی ، پرتوتابی از خارج ، پرتوتابی داخلی و کرایوسرجری .
• بسته به سن بیمار ، میزان سلامت او و وضعیت تومور ممکن است انتظار همراه با تحت نظر گرفتن بیمار (زیر نظر گرفتن بیمار بدنون هیچ گونه درمان فعال ) قابل قبول باشد.

جراحی سرطان پروستات

جراحی پروستات قطعی ترین روش درمان برای سرطان پروستات محدود به پروستات و یا موارد با پیشرفت محدود است.

این جراحی که به عنوان رادیکال پروستاتکتومی شناخته میشود یک عمل خاص میباشد و مجموعه پروستات و ضمائم آن براشته میشود و همچنین غدد لنفاوی لگنی که احتمال سرایت تومور به آنها میباشد  خارج می شود . در انتها مجددا مثانه به مجرا پیوند زده می شود . بعلت حساسیت عمل جراحی در حفظ دریچه ادرار و کاهش عوارض بهتر است عمل جراحی توسط پزشکان فوق تخصص سرطانهای دستگاه ادراری انجام شود . در این صورت عوارض بی اختیاری ادرار و اختلالات جنسی و عوارض ادراری در کمترین حالت خواهد بود

 

رادیوتراپی

سرطان پروستات به درمان بااشعه X حساس می باشد و بنابراین رادیوتراپی به خوبی جایگاه خود را در درمان سرطان پروستات باز کرده است . جهت کاهش عوارض و بهترین نتیجه برای درمان از روش پیشرفته IMRT  بهتر است استفاده شود تا حداکثر اشعه بر پروستات متمرکز شود و به بافتهای اطراف کمترین نفوذ را داشته باشد این روش هم اکنون در مراکزی در ایران قابل دسترس می باشد

کرایو درمانی و براکی تراپی درمانهای مطرح دیگری هستند که به علت محدودیتها و عوارض جایگاه کمتری پیدا کرده اند .

انتخاب نوع درمان برای هر بیمار بر اساس شرایط بیمار و فاکتورهای مربوط به پروستات و سرطان موجود می باشد

 

هورمون درمانی

• درموارد پیشرفته برای کاهش تستوسترون موجود در گردش خون ازداروهای تزیقی یا جراحی برداشتن بیضه استفاده می شود این کار را درمان از طریق محروم سازی از آندروژن می گویند.

ممکن است در بیماری موضعی به عنوان درمان کمکی یا اصلی به کار رود .

در بیماران پیشرفته معمولاً به عنوان درمان اصلی از آن استفاده می شود .

• شیمی درمانی برای سرطان پروستات چیزی است که به طور فعال در حال پیشرفت است با این که شیمی درمانی در گذشته موثر نبوده است ، برخی علائم موفقیت در حال پیدایش هستند.